Czarter Chorwacja - Kultura

Urok tego kraju to nie tylko piękno, które widzimy, wonie, które czujemy, smaki, których próbujemy, ale również wspaniali ludzie, którzy tu żyją, piękno ciała i ducha. Ale najpiękniejsze, co może dać Ci Chorwacja, to wspomnienia, które zabierzesz ze sobą do domu i którymi możesz podzielić się ze swymi najbliższymi przyjaciółmi.

Czarter Chorwacja - Kultura

Historia słowiańskiej Chorwacji rozpoczyna się w VII wieku naszej ery, kiedy Chorwaci osiedlili się na tych obszarach. We wczesnym średniowieczu, prowadząca liczne wojny Chorwacja, znajdowała się na granicy dwóch cywilizacji. W IX wieku na jej obszarze przebiegała granica między Imperium Franków a Bizancjum, od XI wieku granica między kościołem katolickim a prawosławnym a od XV wieku granica między chrześcijaństwem a islamskim Imperium Osmańskim. Od IX do XII Chorwacja była niezależnym i samowystarczalnym księstwem a później królestwem, co znajduje swoje potwierdzenie w wielu pisanych źródłach. Niekończące się zbrojne konflikty z Wenecją, Bizancjum i Turkami zmusiły Chorwatów do związków z dynastią Habsburgów. Konflikty jednak nie ustawały a walczącym o swą niezależność Chorwatom udało się uzyskać pełną państwowość w 1990 roku.

Liczne potężne imperia, które władały tymi obszarami na przestrzeni wieków, pozostawiły wyraźne ślady w postaci dziedzictwa kulturalnego o wielkim, światowym znaczeniu. Miasta na wybrzeżu zostały w większości założone w czasach antycznych lub w średniowieczu. Miasto Pula ze swoim doskonale zachowanym rzymskim amfiteatrem, Łukiem Sergiusza i Świątynią Augusta, podobnie jak Pałac Dioklecjana z IV wieku w Splicie, później wkomponowany w średniowieczne miasto a obecnie wpisany na listę światowego dziedzictwo UNESCO, to największe zabytki starożytnej kultury na Chorwackim wybrzeżu.

Bazylika świętego Eufrazego w mieście Poreč, zbudowana w VI wieku, to najpiękniejszy zabytek sztuki wczesnego Bizancjum na całym obszarze morza Śródziemnego. Mozaika w bazylice biskupa Eufrazego jest porównywalna do tej w kościele San Vitale w Ravennie i uznawana za jeden z najwybitniejszych przykładów sztuki mozaikowej w Europie.
Ta trójnawowa bazylika została również wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO w 1997 roku.

Wpływ stylu romańskiego jest widoczny w miastach Krk, Rab i Trogir. Trogir to najlepiej zachowane romańsko-gotyckie miasto w Europie Środkowo-Wschodniej. Jego średniowieczne, otoczone murami, centrum ozdobione jest dobrze zachowanymi zamkami i wieżami oraz licznymi kamienicami i budynkami z okresów romańskiego, gotyckiego, renesansu i baroku.
Najważniejszym budynkiem w Trogirze jest katedra z portalem z roku 1240, wykonana przez mistrza Radovana. Jest to najważniejszy zabytek sztuki romańsko-gotyckiej w Chorwacji.

Renesans jest charakterystyczny dla miast takich jak Osor, Pag, Šibenik, Hvar, Korčula i Dubrownik. Dubrownik, pieczołowicie rozplanowane miasto, budowane od XIII wieku, to muzeum sztuki renesansu z pięknie zachowanymi murami miejskimi, wieżami, budynkami publicznymi, kościołami, pałacami i letnimi domami arystokratów.
Wszystkie te budynki zostały wzniesione w czasach istnienia niezależnej Republiki Dubrownika, która płaciła wysokie podatki Imperium Osmańskiemu w zamian za zachowanie swojej niezawisłości. Dzięki temu, mogła ona spokojnie, czerpiąc zyski z handlu i rybołówstwa, rozwijać się i rozbudowywać, zamieniając swe bogactwo w architektoniczne dzieła sztuki. Dziś całe miasto jest pod ochroną UNESCO.

Warto wspomnieć, że pośród kulturalnych zabytków w Chorwacji znajduje się ogromna liczba starych kaplic z czasów chorwackich narodowych władców. Szczególnie interesujące są płaskorzeźby z charakterystyczną "plecioną ornamentacją". Wykonane przez mistrza Buvina na początku XIII wieku, drewniane wrota katedry w Splicie, na których przedstawiono sceny z życia Chrystusa, zachowały się w wyjątkowo dobrym stanie.

Dzisiejsza sztuka współczesna jest przeplatana motywami z historycznego, kulturalnego i architektonicznego dziedzictwa. Pałace, atria i place stają się scenami tradycyjnych przedstawień i międzynarodowych festiwali: Letni Festiwal w Dubrowniku, Filmowy Festiwal w Puli, Lato w Splicie, Muzyczne Wieczory w Zadarze i Osorze , Dni Chorwackiego Teatru...Czasem pośród granej na żywo muzyki klasycznej, czy nawet współczesnej techno, możesz usłyszeć tradycyjne dźwięki, a wśród światowej sławy wokalistów, możesz poznać tradycyjny śpiew miejscowych, młodych ludzi zwany "Klapa", który jest popularny w każdym miasteczku, nawet w tych najmniejszych.

Ludność zamieszkująca chorwackie wybrzeże już od niepamiętnych czasów zajmowała się żeglarstwem, budową statków, rybołówstwem, produkcją wina i uprawą oliwek. Nawet w dzisiejszych czasach czyste morze wciąż daje ludziom sól, która jest suszona w tradycyjny sposób. Sól była przez wieki wymieniana za inne dobra i stanowiła swoisty środek płatniczy. Najstarsze wytwórnie soli znajdują się w mieście Ston (działające od XIII wieku) a w czasach współczesnych Chorwacja jest zaopatrywana w sól z wyspy Pag. Kolejny tradycyjny Chorwacki produkt - oliwki, były przez wieki uznawane za składnik menu, ale były również symbolem życia i lekarstwem. Piękne i długowieczne drzewa oliwne są ciągle sadzone i nawadniane z miłością, tak aby nasi potomkowie mogli rozkoszować się ich owocami, czy to spożywanymi prosto z drzewa, konserwowymi, czy marynowanymi lub w postaci oliwy, bez której wiele potraw by nie istniało.

Dzikie, aromatyczne liście rozmarynu, bazylia i koper są tak charakterystyczne dla kuchni istryjskiej i dalmatyńskiej, jak towarzyszące posiłkom wina. Poprzez swój kolor i smak, wina są świadectwem potężnej siły słońca, tradycji oraz ciężkiej ludzkiej pracy, zawartych w każdej kropli. Na niektórych z wysp winnice sprawiają wrażenie jakby zsuwały się prosto do morza.
Chorwacka tradycja uprawiania winorośli wywarła duży wpływ na całym świecie, a to dzięki dużym migracjom ludzi z wysp, którzy szukali szczęścia w innych częściach świata. Znany nowozelandzki producent wina Grgich (Grgič) pochodzi z chorwackiego Braču. Wiele kalifornijskich winnic należy do potomków chorwackich emigrantów.

Przyjemna woń śródziemnomorska, unosząca się nad wyspą Hvar, to aromat lawendy, z której wytwarzane są wonne olejki, balsamy, kremy, mydła i inne kosmetyki dostępne na całym wybrzeżu. Możesz je kupić prawie wszędzie i zabrać jako prezent dla przyjaciół lub jako pachnącą pamiątkę z wakacji. W krystalicznie czystych wodach możesz poza muszlami, rybami, kałamarnicami i jeżowcami, znaleźć także koralowce i gąbki. Uprawa gąbek była przez wiele pokoleń zajęciem mieszkańców wyspy Krapanj. Choć ta tradycja jest kultywowana w bardzo małym zakresie, wciąż możemy znaleźć miejsca takie jak Zlarina, gdzie ludzie wyławiają i obrabiają intensywnie czerwony adriatycki koralowiec.

Żeglarstwo i budowę statków mają tubylcy we krwi od wieków a najczęściej przywoływanym przykładem jest z pewnością, znany na całym świecie żeglarz z Korčuli, Marco Polo. Dubrownik był zawsze domem konstruktorów łodzi, a niektóre z małych warsztatów przetrwały na chorwackim wybrzeżu do dziś. Ryby, w które morze obfituje, były z powodu skalistego wybrzeża i rzadkich opadów deszczu, głównym pożywieniem lokalnych społeczności, nierzadko umożliwiając im przetrwanie w trudnych czasach. Ryby łowi się we wszystkich warunkach pogodowych, choć sieci nie zawsze się napełniają. Potomkowie antycznych rybaków z Salije i Komižy teraz łowią na oceanach przy amerykańskim i czilijskim wybrzeżu, a pozostali miejscowi zaopatrują przetwórnie w mieście Rovinj oraz liczne restauracje...

Dziś ryby łowi się nowoczesnymi sieciami, przy użyciu specjalnych pułapek i lamp, w większości dla potrzeb turystyki lub dla przyjemności. Jakkolwiek, według miejscowych koneserów, złowiona własnymi siłami ryba, czy to grillowana, czy duszona, smakuje po prostu najlepiej... Wiele tradycyjnych zajęć może się rozwijać dzięki turystyce, która na chorwackim wybrzeżu funkcjonuje się już od ponad stulecia, a 130 rocznica jej początku była długo i hucznie obchodzona. Poza hotelarstwem, wiele gałęzi turystyki ewoluowało poprzez te wszystkie lata. Początki zdominowała turystyka zdrowotna oraz wszelkiego rodzaju zjazdy i kongresy, które stopniowo ustępowały miejsca rodzinnym wczasom, a obecnie Chorwackie wybrzeże przyciąga głównie amatorów agroturystyki oraz sportów wodnych, zwłaszcza żeglarstwa i nurkowania.
W Chorwacji znajdziesz to wszystko i jeszcze wiele więcej. Naturalne piękno nietkniętego i zróżnicowanego krajobrazu, to doskonałe otoczenie do uprawiania pieszych wędrówek, wspinaczki, spływów kajakowych i raftingu, żeglowania, nurkowania, paralotniarstwa i wielu innych. Jeśli jeszcze nie znasz żadnego z tych sportów lub chciałbyś pogłębić swoje umiejętności, masz do dyspozycji wiele szkół i szkółek, szczególnie żeglarskich i nurkowych. Miłośnicy antyków i sztuki, entuzjaści archeologii mogą odkrywać stare nadmorskie miasta, które mają do opowiedzenia swoje historie, czego najlepszym przykładem jest Split, miasto liczące 1700 lat.

Ludzie z wysp mają wiele dobrych cech i, w przeciwieństwie do tych, którzy tylko ciężko pracują, wiedzą jak czerpać z życia piękno i przyjemność. W przybrzeżnych miastach, jak w całym obszarze śródziemnomorskim, życie toczy się na ulicach i to zarówno jeśli chodzi o kłótnie, jak i o rozrywki. Na ulicach ludzie dyskutują, plotkują i śpiewają. Nasze pieśni, szczególnie typu Klapa, słychać cały czas. Śpiewa się je przy pracy i odpoczynku, w szczęściu i smutku, samotnie lub w towarzystwie. Z tego powodu, nie może być zaskoczeniem, że najbardziej popularni chorwaccy piosenkarze pochodzą w ogromnej większości z wysp lub wybrzeża. W wolnym czasie, mężczyźni, zwłaszcza ci starsi grają w "boćanje", tradycyjną chorwacką grę. W boćanje, podobnie jak w wielu innych sportach, Chorwaci odnoszą wiele sukcesów. Kobiety z wybrzeża, chlubią się również swoimi osiągnięciami i pięknem, które, przez wielu uważane jest za wyjątkowe a potwierdzone wynikami lokalnych i międzynarodowych konkursów piękności. Sądząc po treści tradycyjnych pieśni, które są odami nie tylko do morza i wiatru, Chorwatki są również dobrymi matkami. Kobiety przez wiele lat trudniły się, dziś już zapomnianymi zawodami związanymi z produkcja lnu, przędzeniem i haftowaniem. W okolicach Dubrownika, z wyrobu jedwabiu słynie miejscowość Konavle, gdzie zachowały się tradycyjne domowe warsztaty. Kobiety z Konavle same hodują swoje jedwabniki, karmią je, gotują ich kokony a potem wyciągają delikatną nić i barwią na żółto, czerwono i czarno. Koronki i hafty to specjalność wyspy Pag, gdzie tradycja ta jest tak silna, że nabiera mitycznych podtekstów. Dziś tradycyjne koronki są wciąż bardzo cenne, ale jednak nie tak jak to bywało wcześniej.

Wybrzeże

Chorwacja to 5835 kilometrów morskiego wybrzeża, co stanowi 74% całego wybrzeża Adriatyku (Reszta wybrzeża należy do Włoch -16 %, Albanii -5 %, Czarnogóry -3.3 %, Słowenii -0.5 %, oraz Bośni i Hercegowiny -0.3 %). Linia brzegowa należy do najbardziej urozmaiconych na świecie. Półwysep Istryjski, zajmujący powierzchnię 3476 kilometrów kwadratowych, jest rozdzielony pomiędzy trzy kraje: Chorwację, Słowenię i Włochy.

Sąsiedzka bliskość umożliwia odwiedzającym Chorwację złożenie wizyty we włoskiej części Adriatyku. Miasto zbudowane na mokradłach to z pewnością naturalny wybór. Wenecja, bo tak się ono nazywa, była kiedyś prawdziwym władcą mórz a obecnie jest popularnym celem wycieczek turystycznych, mieszczącym się na czterech wyspach. Miasto, do którego obowiązuje zakaz wjazdu samochodem, jest utkane labiryntem kanałów z nieodłącznymi gondolami. Głównymi turystycznymi atrakcjami są: przejażdżka gondolą, karmienie gołębi na Placu Świętego Marka, Most Westchnień i niezliczone kościoły...
Wenecja to miasto do którego przylgnęła nieskończona liczba epitetów. Jeden z nich to La Serenissima - najpogodniejsze, gdyż przez wieki była Wenecja synonimem miasta zakochanych i artystów, podobnie jak pisarzy, muzyków, malarzy, miastem magicznego szkła z wyspy Murano i domem światowych festiwali filmowych. W dniach karnawału można tu, podobnie jak w Rio, doświadczyć atmosfery wspaniałej zabawy. Karnawałowy tydzień to pokaz wszelkiego rodzaju radości i rozrywki, niekończąca się impreza.

Chorwacja dzieli Morze Adriatyckie również ze Słowenią, której wybrzeże jest obdarowane wspaniałą przyrodą, zabytkowymi miastami i fascynującą historią. Słoweńskie wybrzeże rozciąga się od zatoki Koper, poprzez zatokę Piran, aż do ujścia rzeki Dragonija. Piran to ulokowane na wybrzeżu miasto z dobrze zachowanymi murami obronnymi otaczającymi centrum. Mury składają się z dwóch równoległych ścian, wzniesionych w XV i XVI wieku. Do turystycznych atrakcji należy Plac Tartijev oraz mieszczący się na pobliskim wzgórzu kompleks kościoła świętego Jerzego, znany jako Dom Wenecki, zbudowany w XV wieku jako rezydencja w stylu gotyckim. Z czasów baroku zachowała się fontanna na Placu Tartijev oraz "Barokowy Dom" z końca XVIII wieku.

Zwiedzanie Adriatyku wymaga również odwiedzenia południowej części, czyli pięknego wybrzeża Czarnogóry .
Jedna z najbardziej niezwykłych zatok Adriatyku, Bokokotorska (znana także jako Zatoka Chorwackich Świętych), znajduje się dziś na terytorium Czarnogóry. Igalo i Herceg Novi stanowią najbardziej popularne cele turystycznych wycieczek na czarnogórskim wybrzeżu. Do Igalo dotrzeć można bardzo łatwo każdym środkiem transportu. Dzięki bliskości dwóch międzynarodowych lotnisk (Dubrownik-Čilipi oddalone o 26 km oraz Tivat o 22 km) oraz adriatyckiej "Magistrali", łączącej miasto z Dubrownikiem, Mostarem, Trebinje, Sarajewem oraz ze stolicą Czarnogóry Podgoricą, Igalo jest połączone z Chorwacją, Bośnią i innymi częściami Europy. Istnieją też połączenia promowe pomiędzy Włochami, Dubrownikiem, chorwackimi wyspami i Barem (Czarnogóra).

Igalo i sąsiadujące z nim Herceg-Novi znajdują się nad malowniczą zatoką w południowej części zatoki Bokotorski u podnóża góry Orjen (1982m n.p.m.). Antyczni Grecy, Rzymianie i Ilirowie osiedlali się nad zatoką i na sąsiadujących wzgórzach. Od tamtych czasów wielkie potęgi takie jak Bizancjum, Wenecja, Imperium Osmańskie, Austria podbijały i zdobywały ten obszar. Spacerując ulicami Herzeg Novi możesz poczuć się jak na przechadzce przez historię. Koniecznie musisz zobaczyć też rzymskie mozaiki w Risanie, kościół Naszej Pani na Skałach, wystawę w przykościelnym muzeum, czy inny cudowny kościół w Orovacu, zbudowany na stromej skale, z której rozpościera się wspaniały widok na Zatokę Kotorską. Później możesz odwiedzić Dobrotę i stare miasto Kotor, tryskającą życiem Budvę oraz miasteczka Bečići, Milo, Sveti Stefan i Petrovac. Jeśli odwiedzisz Bar, miasto z dumą ukaże Ci drzewo oliwne liczące 2000 lat, którego pień ma 10 metrów obwodu.

Odkrywanie Adriatyku musi się wiązać z odwiedzeniem północy lub południa, zależnie od miejsca, z którego wyruszysz. Ale nawet jeśli uważasz, że zobaczyłeś tam już wszystko, zawsze znajdzie się wiele miejsc, zabytków i ludzi godnych uwagi... Ponieważ Adriatyk i jego wybrzeże są rozdzielone pomiędzy wiele państw, kultur, zwyczajów i tradycji, tworzą one wspaniałą mozaikę wiecznego piękna.

Chorwacka kuchnia, zwłaszcza z rejonów nadmorskich, rozwijała sie w oparciu o zdrowe, naturalne składniki, przygotowywane w tradycyjny sposób. Główne potrawy to warzywa przygotowane w oliwie z oliwek, owoce morza i ryby, baranina i kozie sery oraz towarzyszące posiłkom wino. Warzywa gotuje się w małej ilości wody z dodatkiem oliwy z oliwek i szczyptą aromatycznych ziół i przypraw. Ryby dusi się, gotuje lub piecze na grillu. Mięso, zazwyczaj baraninę lub jagnięcinę, piecze się na rożnie aby uzyskała prawdziwy smak.

Tradycje kulinarne regionu Adriatyku różnią się w smaku i sposobie przygotowywania pożywienia zależnie od obszaru Dzięki wiedzy na ten temat można rozpoznać charakterystyczne smaki Istrii, rejonu zatoki Kvarner, czy Dalmacji.

Cechą charakterystyczną kuchni istryjskiej, jest obfite stosowanie sezonowych darów natury, dzięki czemu doświadczenie z kuchnią Istrii jest inne o każdej porze roku.

Jeśli odwiedzisz północną część Adriatyku, musisz koniecznie spróbować specjału Istrii - szynki Pršut, suszonej na wolnym powietrzu w czasie wiatru Bura. Kolejnym lokalnym przysmakiem są wieprzowe kiełbasy grillowane lub gotowane w winie, choć najbardziej znaną potrawą jest zdecydowanie Maneštra, czyli gęsta zupa warzywna z kawałkami suszonego mięsa. Ten region obfituje również w specjały z ryb i owoców morza. Słone, smażone sardynki, sałatki z małż, świeże gillowane lub gotowane ryby oraz Kvarnerskie krewetki to ulubione potrawy sąsiednich Włochów, którzy często przyjeżdżają tu na weekendy. Różne makarony i rizzotto serwowane w oliwie z oliwek z lokalnymi truflami, najwyżej cenionymi grzybami o wspaniałym aromacie, i z delikatnymi szparagami, to tylko fragment bogactwa kulinarnego w jakim możesz smakować odwiedzając te rejony.

Tradycyjne istryjskie desery są proste i skromne, dzięki czemu są doskonałym ukoronowaniem wybornych lokalnych posiłków. Fritule trochę przypominające nasze pączki, to ulubiony deser zimowy, a pinca to tradycyjna potrawa wielkanocna składająca się z ciasta i jabłek. Gotowane lub grillowane słodkie ravioli to przysmak, którym możesz delektować się przez cały rok.

Kuchnia dalmatyńska jest mniej aromatyczna i lżejsza niż istryjska. Bogato używa się świeżych, lekko gotowanych owoców do dopełnienia i ozdoby dań takich jak: grillowana ryba, zupa rybna, ośmiornica, ostrygi ze Stonu, krewetki i małże "na buzaru" (duszone), "pašticada" z kluskami (znana także jako dalmatyński gulasz), pieczone marynowane w rozmarynie mięso, czy sławny ser Pag. To niektóre z dań, które każdy pokocha. Oliwki - świeże lub słone - to także nieodzowne składniki dalmatyńskiej kuchni, podobnie jak oliwa z oliwek.

Typowy dalmatyński deser to przyjemność wynikająca z prostoty. Najbardziej typowymi składnikami są śródziemnomorskie owoce, suszone figi, rodzynki, migdały; miód, szeroko znany przysmak z Dubrownika - rožata, czyli karmelowy pudding z jajek, a także chleb imbirowy z wyspy Hvar.

Doskonałym dopełnieniem dobrego posiłku lub jego przedsmakiem jest wspaniałe lokalne wino. Winorośl uprawiana na Chorwackim wybrzeżu, podobnie jak w całym regionie Morza Śródziemnego, to roślina, która wymaga ciężkiej pracy, wiedzy i szacunku. Pierwsze winnice na tym obszarze były założone przez antycznych Greków. Wino z ich kolonii zwanej Issa (wyspa Vis) było uznawane za najlepsze w całym antycznym świecie. Popularyzacja produkcji wina miała miejsce w czasach starożytnego Rzymu za sprawą żołnierzy, którzy przynosili ze sobą ziarna i zakładali winnice. Urodzajna gleba i dostatek słońca zaowocowały w wyjątkowej jakości wina, które szybko zyskało popularność i było eksportowane do najdalszych zakątków Imperium.

Wielki podróżnik i uwodziciel Giaccommo Casanova napisał w swych słynnych wspomnieniach, że zdarzyło mu się pić "fantastyczne wino refošk" w Istrii. Żadni podróżnicy, arystokraci, czy poszukiwacze przygód, podczas swych przygód nad Adriatykiem, nie potrafili oprzeć się urokowi istryjskiego i dalmatyńskiego wina.

Winogrono i wino to nieodłączne elementy historii i teraźniejszości tego regionu, w którym na zróżnicowanych klimatycznie i geograficznie obszarach piastuje się winorośl, dającą całą gamę różnych gatunków i smaków wina. Białe istryjskie wino Malmsey stanowi wspaniałe dopełnienie szerokiej grupy potraw z owoców morza. Teran to czerwone wino o rubinowym kolorze, którego właściwości zdrowotne są powszechnie znane, a które doskonale nadaje się do mięsa, gulaszów i dziczyzny. Zlačani Muscat z Istrii, charakteryzujący się intensywnym aromatem dzikich goździków, pasuje do słodkich, wyrafinowanych dań, takich jak dalmatyński Prošek, który, dzięki intensywnej woni, zapewni niezwykłe doznania każdemu koneserowi. Odnowiony gatunek Plavac z wyspy Hvar to niezastąpione wino do przygotowywania potraw i dodatek do koziego sera. Jego przyjemna wytrawność i wyróżniający się bukiet stymulują każde podniebienie. Miasto Primošten słynie z wina Babić, a prawdziwe "winne zagłębie", jakim jest półwysep Pelješac, oferuje znane wina występujące pod nazwami Postup, Dingač, Kneževo czy Carsko.

Winne szlaki Adriatyku, doprowadzą Cię do odkrycia piwnic, w których łagodne wina produkuje się według odwiecznych, tradycyjnych receptur. Swój ulubiony gatunek możesz zabrać ze sobą i podarować przyjaciołom jako pamiątkę niezapomnianych wakacji.